niedziela, 25 października 2020

Spotkanie

Spotkanie

Nekrolog przeczytał w gazecie. Odeszła jego wychowawczyni . Na drugi dzień kupił kwiaty w kwiaciarni blisko kościoła. Wszedł i stanął pod chórem. Kościół był pełen ludzi. Delegacje, poczet sztandarowy, nauczyciele, uczniowie i wychowankowie. Ta mnogość ludzi sprawiała, że stojąca na katafalku trumna nie robiła takiego wrażenia. Dopiero, gdy organista zaintonował "Anielski orszak... " zawisła nad wszystkimi  ciężka  myśl, że oto rozpoczyna się ostatnia droga zmarłej. Lecz po wyjściu z kościoła, gdy uformował się kondukt, światło słońca, zieleń drzew, śpiew ptaków znów uśmierzyły przygnębienie. Szedł z tyłu konduktu. Przed nim, co rusz wyłaniała się z tłumu  sylwetka znanej kobiety. Nie był pewny czy to ona. Czy przypadkiem tylko mu się wydaje, że jest podobna do niej. Minęło wszak szesnaście lat, kiedy ze sobą tańczyli na zabawie. Wtedy chodzili ze sobą. Całowali na spacerach, w kinie. On pisał dla niej wiersze. Ona pisała do niego krótkie listy.  Razem szukali na niebie gwiazdozbiorów. Blisko siebie. Przytuleni. Nie zdecydowali się jednak nigdy na coś więcej. Czekali. On w gruncie rzeczy nieśmiały romantyk. Ona skromna, ale stanowcza i chyba to mu imponowało. Raz tylko, gdy nazbierał jej bukiecik pachnących fiołków, jakby oszołomiona ich zapachem, lekko, figlarnie odpięła trzeci guzik  bluzki i zobaczył jej piękny dekolt. Pozwoliła mu na trochę więcej.  Rok później coś pękło . Nagle. Równolegle. Ona zaczęła chodzić i całować się z innym. On spotkał inną, która rozpaliła jego serce.  Może  zabrakło w nich  ognia, albo był zbyt słaby,   aby nie zgasł. Nie wiedzieli wtedy, czy zgasł naprawdę do końca. Nie wiedzieli, że pierwsza miłość pozostaje w pamięci. Gdzieś tli się w sercu. Ta pierwsza miłość wydaje się nam po latach najpiękniejsza, ale niespełniona. A może niedojrzała, bo oprócz zakochania nie wiązali z nią dalszego życia. Byli zakochani. I tyle. Tak jakby ich miłość, młodzieńcza, gorąca nie była wpisana przez Wielkiego Scenarzystę do scenariusza ich życia. Jednak pamięć nie zna owych tajemniczych scenariuszy i zawsze zapisuje to, co sami napisaliśmy i przeżyliśmy. 
 Myślał, patrząc na nią z tyłu, że się myli. Przypomniał sobie, że już w kościele przykuła jego uwagę. Stała pod filarem, kilka metrów od niego. Pomyślał, Jola... Serce mu przyspieszyło i zupełnie zapomniał o powadze chwili. Odrzucił myśl. Jednak od tego momentu  próbował jej nie stracić z oczu. 
 Gdy zakończono ceremonię pogrzebową,  zaczęto składać kwiaty. Podchodzono z różnych stron. Gdy podszedł do grobu, podeszła i ona. Tak, to była Jola. Zapomniał o wszystkim. Wszystko stało się nieważne. Odeszli na bok witając się. Nie zastanawiał się jednak nad tym, że ona też wcześniej mogła go dostrzec, a to spotkanie nie było przypadkowe. Miało jednak coś tajemniczego w sobie.
 W tej skądinąd radosnej chwili na smutnej ceremonii nie dostrzegli  tajemniczości tego spotkania. Czy tylko przypadek tu rządził? Czy też ktoś niedostrzegalny dla zmysłów zrządził, że stanęli przed grobem swojej profesor razem. Jakby zostali poproszeni znów na rozmowę? Nie wiadomo więc, czy chcieli stanąć razem, czy ktoś nimi kierował?
 W tamtym czasie, gdy się rozstali, profesor była zdziwiona.  Taka romantyczna para. Wpatrzona w swoje oczy, uśmiechnięta, prosta, czysta, choć mieli po dwadzieścia  lat, rozstała się. Nie mogła pojąć dlaczego to się stało? Nie umieli odpowiedzieć. Byli nadal przyjaciółmi, ale nie parą. Po trzech spotkaniach  dała im spokój. Może doznawała już tego stanu tlenia się w sercu wspomnienia pierwszej miłości. Może żałowała i doznawała dziwnego stanu, jakby ta pierwsza miłość tłukła się samotna w naszej pamięci nie doznając ani chwili pocieszenia, a wypierana jest brutalnie przez zapomnienie, aby po pewnym czasie odezwać się znów. Oni tego nie wiedzieli. Ona wiedziała i chciała ich profesorską radą przestrzec. Lecz te próby zawsze skazane  są na porażkę, aż przyjdzie czas, że chcielibyśmy czas zawrócić. Niestety.
 Za bramą cmentarza podeszli do swoich kolegów i koleżanek z klasy. Powitań nie było końca. Wsiedli do srebrnego Mercedesa  i pojechali do pobliskiej restauracji w leśniczówce - Turkusowa, nad Jeziorem Turkusowym, otoczonym piaszczystymi skarpami  i bukowym lasem. Zamówiono przystawki, kawę, gin, wino. W atmosferze spotkania po latach zniknął smutek po pogrzebie. Po  dwóch godzinach zaczęto patrzeć na zegarki. Uściskami żegnali się. Padały jakieś niezobowiązujące zaproszenia do odwiedzin. W końcu wszyscy odjechali do swoich domów. Przy restauracji zostali sami. Patrzyli sobie w oczy jak kiedyś. Pytała się, czy jest szczęśliwy. I patrzyła mu w oczy. Jakby chciała się upewnić, że nie kłamie, czy na pewno jest szczęśliwy. Odpowiedział, że tak.  Zaproponował jej spacer. Tymi samymi ścieżkami, którymi chodzili szesnaście lat temu. Chwycili się znów za ręce i byli coraz bliżej siebie. Przytuleni twarzą w twarz. Ramię w ramię.
 Stanęli nad wysoką piaszczystą skarpą szukając miejsca i konaru drzewa, gdzie pierwszy raz się pocałowali. Zajęci tylko sobą, wtedy i teraz, zeszli  parę metrów w dół piaszczystego urwiska nie zważając na niebezpieczeństwo. W każdej chwili piach mógł się osunąć. Usiedli na wystającym konarze. Czy był to ten sam konar, co wtedy? Teraz już w pełni mogli być tak blisko siebie jak przed laty. Czuli jednak, że mimo pocałunków, porywów chwili, przypływu czułości, uniesień, coś ich wstrzymuje. Otwarta przestrzeń skarpy bardziej ich ogranicza. Wtedy w młodzieńczym entuzjazmie, rozgorączkowaniu, nie ograniczała ich, mogli zbiec, sturlać się na dół nad samo jezioro trzymając się za ręce. Nic ich nie ograniczało. Nawet strach. Życie było przed nimi, a oni zakochani. Wydawało im się, że świat mają u stóp. Teraz pomimo uniesień chwili, nie byli rozgorączkowani. Po pocałunkach, czułych słowach rozłączyli się. Ochłonęli na chwilę i zaczęli mówić o swoich rodzinach, dzieciach, życiu, pracy, sukcesach, porażkach.
 Podał jej rękę i pomógł wspiąć się po skarpie. Przyciągnął ją do siebie i przytulił. Znów byli razem. Twarzą w twarz. Szli rozmarzeni nic nie mówiąc. Zapanowała cisza jak o zachodzie słońca, gdy kończy się dzień. Doszli do mostku. To właśnie na nim odsłoniła po raz pierwszy przed nim swój  dekolt, odpinając figlarnie trzeci guzik bluzki, gdy wręczył jej nazbierany bukiecik fiołków. Wiedzieli, że ich spotkanie musi dobiec końca. Oboje wiedzieli, że nie mogą wrócić do restauracji na kolację z winem. Mogła ich zastać noc. Wiedzieli oboje, że  tego  pragną, aby ich zastała. Nareszcie spełniliby to, czego nigdy nie spełnili. Lekko odsunęła się od niego, jakby chciała zaczerpnąć powietrza. Spojrzała na zegarek i powiedziała - zamów taksówkę. Zeszli z mostku. Poszedł do restauracji i zamówił dwie taksówki. Wkrótce przyjechały. Pożegnali się szybkimi pocałunkami. Wsiedli każde do swojej . Jeszcze chwilę jechali za sobą. Wyjeżdżając na drogę główną, jej skręciła w prawo. Jego w lewo. Jeszcze pomachali do siebie. Rozjechali się każde w swoją stronę. Na zawsze. 

Ziemowit Szafran

piątek, 3 lipca 2020

Nie przesadza się starych drzew

 

Nie przesadza się starych drzew

Myśl „nie przesadza się starych drzew” to jedno z najmądrzejszych powiedzeń. To tak, jak w ogrodnictwie, przesadzana roślina zawsze musi trochę przywiędnąć, zanim wrośnie w nowe stanowisko, a cóż dopiero, gdy mówimy o człowieku, bo człowieka dotyczy to powiedzenie, a nie dosłownie starych drzew.
 Opuszczanie rodzinnych stron, w których żyło się kilkanaście lub kilkadziesiąt lat, niesie za sobą niebezpieczeństwo poczucia kompletnego wyobcowania w nowym mieście. Choćby było nam już znane, to jednak zaczynamy żyć wśród ludzi  nam nowych, nieznanych. Dotychczas bowiem spotykaliśmy znajomych, ale nawet nieznajomi byli jak znajomi, bowiem spotykaliśmy  ich w drodze do pracy , w autobusie, w tramwaju i jakoś zaznajamialiśmy się z tymi osobami, nie znając ich z imienia i nazwiska.  Często wyglądaliśmy na przystanku tramwajowym lub autobusowym danej  osoby. Wiedzieliśmy nawet gdzie owa osoba wysiądzie.
 Jednak nie tylko ludzie byli nam znajomi. Znajome były widoki. Aleje drzew. Budynki. Liszaje na nich. Odpadające tynki. Stare elewacje. Nie raz  nie zwracaliśmy na nie uwagi. Dopiero jak zmieniono elewację, jak zbito jakieś ornamenty, naszym oczom przedstawiał się inny widok niż dotychczas, który pozornie uchodził naszej  uwadze, a mimo to zapisywał się w naszej pamięci. To wszystko  było naszym światem. Najbliższym nam pejzażem. Coś, jak umeblowany pokój, w którym od lat w jednym miejscu na ścianie wisi obraz lub czyjś portret, stoją wazony, na półkach tak samo od lat stoją lub leżą książki.
 I nagle, gdy opuszczamy miejsce  kilkudziesięciu lat naszego pobytu, gdy udajemy się w miejsce nam mało znane, doznajemy poczucia wyobcowania. Jesteśmy wśród nieznanych nam ludzi, nieznanych lub mało znanych pejzaży miasta. Szukamy tego lub owego znajomego, których spotykaliśmy dotychczas, a których nie możemy w żaden sposób odnaleźć, jedynie w swej pamięci. Musimy nauczyć się żyć w nowym miejscu. Często szukamy podobieństw rysów twarzy do twarzy osób znajomych nam z poprzedniego miejsca. Zdarza się, że chcemy wracać, bo nie potrafimy przystosować się do nowego miejsca. Trzeba dać sobie szansę na przeczekanie, szansę na poznawanie nowego miejsca, na zapisywanie w swej pamięci twarzy ludzi z nowego miasta, nowych miejsc, ulic, domów. Choć bywa i tak, że wracamy.
 W przytoczonym na wstępie powiedzeniu jesteśmy jak to drzewo. Przesadzone drzewo ma inne warunki niż dotychczas. Inną glebę, inną kwasowość, inną wilgotność powietrza, inny mikroklimat. I choć często staramy się, aby warunki glebowe i klimatyczne były podobne do poprzedniego miejsca, to nie jesteśmy w stanie powtórzyć warunków pierwotnych. Trzeba więc wiele wysiłku ogrodnika, aby drzewo się zaadaptowało do nowych warunków. W przeciwnym razie może się nie przyjąć. Podobnie bywa z nami.

Ziemowit Szafran

czwartek, 28 maja 2020

Nie izolacji, tak ochronie


Zrobiłem sobie trochę przerwy w pisaniu. Ochoczo więc powracam.
Jakbyśmy jednak dziś nie pomyśleli, tak wszędzie znajdzie swoje miejsce pandemia wirusa Covid-19. Aczkolwiek Rząd stopniowo znosi obostrzenia, to jednak zagrożenie pozostaje. Na powrót do pełnej normalności przyjdzie nam jeszcze poczekać.
Zdania co do znoszenia obostrzeń są podzielone wśród lekarzy. Jedni za, drudzy przeciw. Wygląda na to, że gdzie dwóch lekarzy, tam diagnoza jedna, ale dwie metody leczenia tej samej choroby. Tymczasem powoli dobiega końca czas kwarantanny. Właściwie należałoby powiedzieć, czas izolacji, szczególnie osób starszych. Tego zwrotu użył Jarosław Gowin mówiąc, że jesienią (przy nawrocie pandemii) osoby starsze będą musiały być nadal izolowane. Jest to dla mnie jakiś kolokwializm, niosący ze sobą  złe skojarzenia. Izolować bowiem powinniśmy kogoś, kto nam bezpośrednio zagraża. Natomiast osoby starsze, które są najbardziej narażone na wirusa Covid-19 powinny być raczej chronione. To bardzo ważne słowo-chronione. Wynika bowiem z niego, że powinny być objęte szczególna troską. Natomiast izolacja kojarzy się  z tym, co przed paroma tygodniami przeżywaliśmy, a więc z całkowitym brakiem kontaktów bezpośrednich. Spotkań, wspólnych wycieczek, wyjść, chodzenia na wykłady, zajęcia w sekcjach i po prostu zwykłego codziennego zabiegania i spotkań rodzinnych. Sięgnąłem w tym miejscu do misji Słupskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku na stronie internetowej. Właściwie każda odpowiada na moje rozważania. Po co bowiem uczęszczamy na Uniwersytet III Wieku?
Po pierwsze - wiąże się to z potrzebą wypełnienia wolnego czasu po zaprzestaniu czynnej, często odpowiedzialnej pracy zawodowej. Stereotyp mówiący, że celem starości jest odpoczynek obraca się przeciwko człowiekowi.

Po drugie - chęć odnalezienia się w grupie ludzi odczuwających satysfakcję z podejmowania aktywności społecznej i kulturalnej. Żywego kontaktu z ludźmi nie zastąpią żadne media.

Po trzecie - ścisłe powiązanie SUTW z uczelniami słupskimi. Dla wielu osób prestiż wyższej uczelni jest bardzo wysoki. Jest ona pożądanym i atrakcyjnym miejscem spotkania osób mających zainteresowanie intelektualne, a także posiadających przygotowanie do korzystania z różnych form zajęć uniwersyteckich.

Jakakolwiek forma izolacji burzy tą misję. Sprawia, że jesteśmy sami . Czujemy się izolowani i wykluczeni. Są wśród nas osoby szczególnie doświadczone przez życie. Osoby samotne.  Przerwane więzi społeczne, brak kontaktów, brak dzieci powodują, że ludzie starsi szczególnie źle znoszą wszelkie izolacje . Dlatego nie izolowanie, ale chronienie osób starszych może  być sposobem  na lepsze znoszenie ponownej kwarantanny, jeżeli zajdzie taka potrzeba.

Ziemowit Szafran

czwartek, 14 maja 2020

Drabble

Konwersacja

Wyszedł na spacer. Był przypływ. Czuł też przypływ energii w sobie. Zastanawiająca korelacja. Zatoka otoczona zielonymi wzgórzami lśniła w słońcu. Robił zdjęcia. Zbliżenie, panorama, makro. Było pusto, ale nie zauważył kobiety. Powiedziała, Happy. Zaskoczony odpowiedział, Hi. Uśmiechnięta zapytała, How are you? Nieśmiało odpowiedział How are you do? Speszony rzekł, I am from Poland. Nic więcej.  W głowie miał ciemnię.  Koniec konwersacji. Ale konwersacja trwała. Wyluzował. Wyłapywał pojedyncze słowa. Wystarczyło. Ona już wiedziała, że turysta z Polski.  Szeleszczący język. Skończyli po dwudziestu minutach. Pożegnali się. Nie robił zdjęć. Szedł i myślał. Przypomniał sobie pub. Przecież wystarczył wtedy gest, uśmiech, otwartość, mowa ciała.

 

Ziemowit Szafran

Słupsk 11.05.2020
.


piątek, 1 maja 2020

Zapiski z czasu kwarantanny


Pochód

1 maja 1982 roku. Święto Pracy.  Pół roku od wprowadzenia stanu wojennego. Pół roku działacze „Solidarności” z Lechem Wałęsą na czele, są internowani. Ludzie są jeszcze w szoku brutalnego przerwania działalności NSZZ „Solidarność”. W ten dzień zawsze był pierwszomajowy pochód.  Czy będzie i tym razem? Pytania nasuwały się same.
Będzie, ale pod kontrolą Partii i SB. NSZZ „Solidarność” nie działała. Przywódca internowany. Inni działacze także. Czy w ogóle Stoczniowcy, którzy utworzyli NSZZ „Solidarność”, chcieliby brać udział w pochodzie, bez działaczy związkowych. „Zabierz pasterza a owce się rozproszą”. I tak zresztą, pochód był raczej pokazem uznania dla PZPR, niż manifestacją robotniczą. Jednak pochód ruszył, jak zwykle w Szczecinie aleją Wyzwolenia. Nie był, mimo starań władzy, radosny i spontaniczny, jak w latach 70-ych. Przeszedł szybko. O dziwo reprezentacja Stoczniowców była bardzo duża. Nikt jednak nie wiedział o ich prawdziwych zamiarach. Spokojnie przeszli koło trybuny honorowej, po czym skierowali się w stronę Bramy Portowej. Tam pochód się rozchodził. Stały samochody dostawcze z piwem, oranżadą, kiełbasą, lodami. Jednym słowem władza zadbała, by był  festyn. Jednak Stoczniowcy się nie rozeszli.
Potężna kilkutysięczna grupa skierowała się aleją 3-Maja w stronę ulicy Narutowicza. Oglądałem pochód z córką. Zauważyliśmy przemarsz Stoczniowców. Jednak od placu Żołnierza poszliśmy na plac Grunwaldzki, by  stamtąd pojechać tramwajem linii nr „4” do domu. Wysiedliśmy  na przystanku przy ulicy Narutowicza. Właściwie mogłaby się nazywać aleją Kasztanową. Setki kwitnących kasztanowców stojących w szpalerach. Nazywaliśmy ją po prostu „Kasztanami”. W domu mówiliśmy, że idziemy na „Kasztany”. Wiadomo było, że będziemy na Narutowicza. Gdy wysiedliśmy z tramwaju, naszą uwagę przykuł potężny śpiew. Chór męskich głosów skandował-„uwolnić Lech-zamknąć Wojciecha”, „Lech Wałęsa-niech żyje”. Ten pochód szedł powoli. Majestatycznie i niespiesznie. W cieniu kwitnących kasztanowców, powstał falujący las tysięcy podniesionych rąk z ułożonymi palcami w kształcie litery „V”. Kierowali się w stronę Cmentarza Centralnego na ul. Ku Słońcu, na groby pomordowanych stoczniowców w Grudniu 1970 roku. Obraz tego pochodu, pochodu prawdziwego, mam do dziś przed oczami. Znam jeszcze tylko jeden bardzo sugestywny opis pochodu, manifestacji. Opis manifestacji robotniczej z „Przedwiośnia” - Stefana Żeromskiego.
Wtedy mieliśmy po 30 lat. Mieliśmy dość życia na kartki. Mieliśmy dość talonów na lodówki, samochody, pralki, wczasów FWP i czekania 25 lat na mieszkanie. Mieliśmy dość zakłamania władzy.
A dziś? Czy 30-latkowie, a więc jak my w tamtych latach, potrafią się zerwać do wielotysięcznego protestu? Czy potrafią powiedzieć władzy dość? Czy potrafią zawalczyć o swoje? Wykrzyczeć gniew, bo tylko taką formę protestu władza usłyszy.
Jakiekolwiek pisanie na mediach społecznościowych jest mało skuteczne, albo wcale.
Władza boi się protestów ulicznych. Nie po to kupuje armatki wodne, żeby gasić  pożar łąk nad Biebrzą. Gniew trzeba wykrzyczeć, jak stoczniowcy w pochodzie 1 maja w 1982 roku w Szczecinie.
 Nieraz w strumieniach  armatek wodnych.
Tak było w latach 80-tych.

Ziemowit Szafran







środa, 29 kwietnia 2020

Zapiski na czas kwarantanny




Dotyk

Odgrodzeni ekranem 

 Niby blisko a daleko od siebie
Widzimy się i słyszymy
Mamy czułości namiastkę
Uśmiech i słowa
A słowa bywają ulotne
Jak chwila
Jak promyk słońca
Co grzeje tylko na krótko
Zanim się skryje wśród chmur
Pragniemy czuć zapach perfum
Wzięcia kochanej  w ramiona
Muskania twarzy włosami
Bo dotyk jest najważniejszy
Dotyk to uczuć lustro
Dotyk oznacza bliskość 
 
Ziemowit Szafran



.


.

niedziela, 26 kwietnia 2020

Zapiski z czasu kwarantanny




#zostań w domu 
Od momentu siedzenia w domach na narodowej kwarantannie, bez przerwy dochodzi nas hasło #zostań w domu. Nie ma teraz właściwie takiej reklamy, która nie kończyłaby się owym hasłem.  Dziennikarze, celebryci, aktorzy, politycy, każdy kto pojawi się w TV lub w Internecie wypowiada sakramentalne „zostań w domu”. 

Ja też  próbuję  ten czas jakoś przetrzymać. Jednak po prawie dwóch miesiącach kwarantanny, podobnie jak inni, zaczynam mieć dość.
Zaczynam mieć dość programów TV, w których bez przerwy ktoś nas poucza i udziela rad, co mamy robić w tym trudnym dla nas wszystkich czasie.
Te wszystkie pokazy gimnastyki w domu, gotowania w domu, czytania, sprzątania, szycia maseczek, grania na balkonach, zalecania spotkań z rodziną na Skypie, oglądania wszystkiego on-line w Internecie i dziesiątek powtórek „Znachora” w telewizji, stają się powoli nużące. Owszem doceniam inicjatywę ludzi, doceniam intencję pomocy w tych trudnych czasach. Ale powiedzmy sobie szczerze, są to wszystko środki zastępcze. Substytuty codziennych zajęć. Może ktoś powiedzieć, że wybrzydzam i nie potrafię docenić wynalazku Internetu, który sprawia, że choć jesteśmy daleko od siebie, to czujemy się blisko. Widzimy się, a to już dużo. Możemy przecież pracę w biurze zastąpić pracą zdalną. Możemy oglądać dziesiątki filmów, spektakli , koncertów na portalach internetowych.
To wszystko prawda i trudno nie doceniać, i nie korzystać z tych osiągnięć.
Jednak to wszystko dzieje się w domach. A my już chcielibyśmy wreszcie wyjść z nich. Pójść do pracy, pójść na wykład, udać się na spotkanie lub wyjść do kawiarni, gdzie kawa i lody będą nam podane przez kelnera.
Pandemia pokazuje jak bardzo jesteśmy stadni. Jak bardzo potrzebujemy kontaktów w pracy, w szkole, na uczelni. Kontaktów ze znajomymi. I w końcu tych najważniejszych, czyli kontaktów z rodziną. Została nam ograniczona wolność wyboru. To od nas zależało, czy chce się nam wyjść do kina, czy nie. Czy chcemy pójść na spacer, czy lepiej zostać  w domu. Wirus nam to odebrał. Inna sprawa, na ile odebrał nam wolność wirus, a na ile politycy wykorzystują sytuację, aby poprzez strach zarządzać społeczeństwem? A może w ogóle jest to czas takich przemian, które trudno nam sobie wyobrazić, szybko się bowiem przyzwyczajamy do standardów życia? Temat ten poruszyłem we wpisie „Czas wielkiego eksperymentu” i nie będę się tutaj nim zajmował.
Tak jak napisałem, coraz bardziej zaczyna nam brakować wyjść, kontaktów. Jest jednak coś dziwnego i zaskakującego w naszej tęsknocie  powrotu do normalności. Ile to razy narzekamy, że trzeba pójść do pracy, coś załatwić. Znajomi  nas nudzą i męczą i chcemy od nich odpocząć. W ogóle narzekamy, że coś musimy. Dziś jesteśmy spragnieni powrotu do tego co było, bo okazuje się, że nasze życie codzienne utkane jest z dziesiątków czynności. Składa się z pracy, znajomości, wyjścia z domu i powrotu, z potrzeby kultury i rekreacji, czy choćby wypicia dobrej kawy nie w domu, ale w kawiarni, gdzie można się z kimś  spotkać, albo po prostu  odpocząć od miejskiego zgiełku i poczytać ulubioną książkę lub gazetę w  kawiarnianym zaciszu.


Do tego tęsknimy i tego nam brakuje.
Znów chcemy mieć wybór.
A zostanie w domu niech będzie wyborem, a nie przymusem.

Ziemowit Szafran